
“Beýni güýçlendiriji miwe” ýa-da “uzak ömür miwesi” diýlip atlandyrylýan hoz, kiçijik beýnine meňzeýän çylşyrymly görnüşi bilen gündogar adaty saglyk paýhasy we Günbatar häzirki zaman iýmitlenişinde uly orun eýeleýär. Olar diňe bir hoz däl, eýsem gadymy paýhas we tebigatyň merhemetini göterýän nyşan.
Hoz gaty, gyrmyzy agaç gabykda saklanýar. Aýyrylansoň, görnüşi ajaýyp - iki ýarym aý şekilli däne, höwürtgelenen, açyk goňur, birneme ajy tohum palto bilen örtülen, içki bölegi bolsa beýni ýaly çylşyrymly dokumasy bilen ak reňkli sary eti açýar.
• Dokma: Täze, ýokary hilli hozuň gysga gurluşy bar, ýöne makadamiýa hozunyň ýagly çişligi däl; tersine, has berk, birneme süýümli gysyş.
• Tagam: Olaryň tagamy çylşyrymly we gatlakly. Başlangyç tagam, esasan antioksidantlara baý tohum paltosyndan ajy yşarat bilen özboluşly agaç ysydyr; çeýnänsoň, baý ýagly ys we inçe süýjülik çykýar, netijede toprak çuňlugyndan doly ýumşak we ygtybarly tagam bolýar.
Hoz Parsda (häzirki Eýran) döräp, müň ýyldan gowrak sarp ediş taryhy bilen öwünip, küpek ýoly arkaly Hytaý we Europeewropa bilen tanyşdyryldy.
• Gündogar perspektiwasy: Hytaýyň adaty saglyk medeniýetinde, adamyň beýnisine meňzeşligi sebäpli, “beýnini iýmitlendirer we akyl ýetirişini güýçlendirer” diýlip hasaplanylýar. Dermanlyk berhizlerde, porsylarda we toniki taýýarlyklarda giňden ulanylýar, güýzde we gyşda bedeni gyzdyrmak we iýmitlendirmek üçin ajaýyp saýlama bolýar.
• Günbatar perspektiwasy: Günbatar medeniýetinde hoz, bolçulygyň we paýhasyň nyşanydyr, köplenç baýramçylyk dabaralarynda (Ro Christmasdestwo süýjüleri we konditer önümleri) we gündelik çörek bişirilende, maşgala ýylylygyny we agzybirligini görkezýär.
Hoz ösümlik şalygynyň “beýni altyn” diýlip atlandyrylýan iň ýokumly dykyz iýmitlerden biridir:
• Ösümlik esasly Omega-3 çempiony: Beýni saglygy, ýürek-damar ulgamy we çişmä garşy amallar üçin möhüm bolan ähli hozlaryň arasynda alfa-linolen kislotasynyň (ösümlik esasly Omega-3) iň ýokary mukdary bar. • Antioksidantlaryň hazynasy: Esasanam polifenollar we melatonin ýaly güýçli antioksidantlara baý, ýadrosy ýapýan tohum palto, öýjükleri zeperlerden goraýar.
• Giňişleýin iýmit maddalary: Beýleki yz elementleriniň arasynda ýokary hilli ösümlik belogy, iýmit süýümi, E witamini, magniý, mis we sink bilen üpjün edýär.
Gündogar we Günbatar aşhanalaryny, hozlary köpri edýän köpugurly ingredient, ýakymly we süýji tagamlar üçin hem, hytaý we günbatar reseptleri üçin örän giň aşhana uýgunlaşmagyna eýe.
1. Göni sarp etmek: Her gün birnäçe däne bedeni iýmitlendirmegiň iň ýönekeý we iň nusgawy usulydyr. Lighteňil gowurmak, ysy güýçlendirip, ajy azaldyp biler.
2. Hytaý aşhanasynyň ulanylyşy: Sekiz hazyna porsy, hoz pastasy we hoz bilen doldurylan hurma ýaly adaty iýmitlendiriji desertleriň esasy düzüm bölegi. Şeýle hem köplenç sowuk tagamlarda (hoz bilen ysmanak ýaly), çorbalarda we gowurma düzüminde (selderýa we hoz bilen gowrulan lili ýaly) düzüminde we dokumasynda iýmitlenýär.
3. Günbatar çörek bişirmek we desertler: Banan hozy çöreginde, goňur, köke we pralinde klassiki jübütlik. Şeýle hem köplenç ezilýär we salatyň üstüne ýa-da hoz ýagyna (nohut ýagyna meňzeýär) ulanylýar.
4. Saglar we içgiler: Sowuk basylan hoz ýagynyň özboluşly tagamy we pes tüsse nokady bar, bu salatlar üçin ýokary hilli ýag bolýar. Şeýle hem hoz süýdü we hoz içgileri ösümlik esasly belok içgileridir.